Merhaba

Bu yazı dizimizde Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisini detaylı şekilde kurulum ve yapılandırma adımlarıyla inceleyecek; High Availability (Yüksek Erişebilirlik) senaryolarını örnek bir mimari üzerinden açıklayacak ve üretim ortamları için gerekli ön koşulları ele alacağız.

Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster (FCI) Nedir?

SQL Server Failover Cluster Instance (FCI), Windows Server Failover Cluster (WSFC) üzerinde çalışan ve SQL Server servislerini tek bir Clustered İnstance” olarak sunan yüksek erişebilirlik çözümüdür.

Failover Cluster Instance (FCI) yapısında uygulamalar tek bir SQL sanal adı/Cluster Network Name ve tek bir IP üzerinden bağlanır. Aktif node üzerinde bir arıza veya planlı bakım gerçekleştiğinde, SQL Server servisleri otomatik olarak diğer node’a taşınır; uygulama bağlantısı ise aynı isim/IP üzerinden devam eder.

Özetle: Failover Cluster Instance (FCI), instance seviyesinde High Availability (Yüksek Erişebilirlik) sağlar. (Availability Group gibi database bazlı değil.)

SQL Server Failover Cluster (FCI)’ın Temel Amaçları: Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin başlıca hedefleri şunlardır:

• SQL Server servisinin 7/24 çalışabilirliğini artırmak.
• Donanım/OS/SQL servis arızalarında otomatik failover sağlamak.
• Planlı bakım süreçlerinde kesintiyi minimuma indirmek (patch/maintenance)
• Uygulamaların tek bir bağlantı noktası (Virtual Network Name (VNN)/IP) üzerinden yönetilmesini sağlamak.
• RTO’yu düşürmek (hızlı servis devri)

High Availability (Yüksek Erişebilirlik) Failover Cluster Instance (FCI) ile Nasıl Sağlanır?
Failover Cluster Instance (FCI) senaryosunda en yaygın model Active/Passive çalışmadır:

• Node-1 (Active): SQL Server clustered instance burada çalışır.
• Node-2 (Passive): Beklemededir, sağlık durumuna göre devralır.

Aktif node üzerinde problem oluştuğunda:

• Windows Server Failover Cluster (WSFC) , rolü otomatik olarak başka node’a taşır.
• SQL Server servisleri diğer node’da açılır.
• Uygulamalar aynı cluster instance adı ile yeniden bağlanır.

Önemli Not: Failover Cluster Instance (FCI)’da failover instance seviyesindedir; tek bir veritabanındaki sorun instance failover’u tetiklemez.

Failover Cluster Instance (FCI) ve Disaster Recovery (Felaket Kurtarma) İlişkisi
Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi temel olarak aynı veri merkezi / aynı cluster içinde High Availability (Yüksek Erişebilirlik) için tasarlanır. Disaster Recovery (Felaket Kurtarma) için ise genelde şu yaklaşımlar tercih edilir:

• Ayrı lokasyona Availability Group (Failover Cluster Instance (FCI) + Availability Group (AG) hibrit)
• Log shipping / backup-restore tabanlı DR
• Storage replikasyonu (SAN replication vb.) + ikinci site cluster (tasarıma bağlı)

Pratikte: Failover Cluster Instance (FCI) = High Availability (Yüksek Erişebilirlik) için çok güçlü; Disaster Recovery (Felaket Kurtarma) ihtiyacı varsa çoğunlukla Availability Group veya başka Disaster Recovery (Felaket Kurtarma) mekanizması ile tamamlanır.

Failover Cluster Instance (FCI) Türleri

W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli Windows Server 2025 sunucularımız üzerinde Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının kurulum ve yapılandırma adımlarına geçiyoruz.

W25SQL25NOD1 isimli sunucumuzun Computer name (Sunucu İsmi) düzenleyerek, Ethernet0 ve Ethernet1 Network Kartları üzerinde IP Adress (IP Adresi) yapılandırarak Active Directory Domain yapısına dahil ettik.

Server Manager konsolunu açıyoruz.

Dashboard ekranında Add roles and Features seçeneğine tıklıyoruz yada sağ üst köşedeki Manage menüsünden Add Roles and Features seçeneği tıklayarak Roles (Roller) ve Features (Özellikler) ekleme sihirbazını açabilirsiniz.

Add Roles and Features Wizard ekranı geliyor karşımıza.

Before you begin ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) özelliğinin kurulumu ve yapılandırması için gerekli yapılandırma bilgilerini görüyoruz.

• Administrator hesabının güçlü bir parolası olması gerekmektedir.
• Network ayarları Statik IP adresi olarak yapılandırılması gerekmektedir.
• Sunucumuz üzerinde Windows Update ile en güncel güvenlik güncelleştirmelerini yüklemeniz gerekmektedir.

Before you begin ekranında gerekli yapılandırmaları tamamladığımız için Next seçeneğine tıklayarak devam ediyoruz.

Select Installation Type ekranında Windows Server üzerinde hangi tür kurulumun gerçekleştirileceğini belirliyoruz. Bu ekranda iki farklı kurulum seçeneği sunulmaktadır.

• Role-based or feature-based installation seçeneği, Windows Server üzerinde ihtiyaç duyulan Roles (Roller) ve Features (Özellikler)’in manuel olarak seçilerek kurulmasını ve yapılandırılmasını sağlar. Bu yöntem, Windows Server 2025 üzerinde yer alan ve ortam gereksinimlerine göre belirlenen rollerin ve özelliklerin tek tek eklenmesi için kullanılan standart kurulum modelidir. Failover Clustering, .NET Framework, File Services veya Hyper-V gibi rollerin kurulumu bu seçenek üzerinden gerçekleştirilir.
• Remote Desktop Services installation seçeneği ise, eski adıyla Terminal Services (TS) olarak bilinen ve Windows Server 2008 ile birlikte Remote Desktop Session Host (RDSH) olarak adlandırılan Remote Desktop Services altyapısının kurulumunu sağlar. Bu kurulum yöntemi ile Remote Desktop Session Host (RDSH) rolü yapılandırılabilir ve kurulum sırasında Standart veya Quick Start (Hızlı) yapılandırma seçeneklerinden biri tercih edilebilir. Bu seçenek, kullanıcıların sunucuya uzak masaüstü oturumları ile bağlanmasını sağlayan Remote Desktop Session Host (RDSH) altyapısının kurulumu için kullanılır.

Select Installation Type ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için ön koşul olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısının kurulumu ve yapılandırmasını gerçekleştireceğimizi belirliyoruz. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi, SQL Server instance’ının birden fazla node üzerinde High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) sağlayacak şekilde çalışabilmesi için Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısına bağımlıdır. Bu kapsamda, W25SQL25NOD1 isimli sunucumuz üzerinde Failover Clustering özelliğini kurup yapılandıracağımız için Role-based or feature-based installation seçeneğini tercih ediyoruz. Bu seçenek, Windows Server üzerinde gerekli rollerin ve özelliklerin manuel olarak seçilerek kurulmasına olanak tanır ve Failover Clustering gibi altyapı bileşenlerinin kurulumu için kullanılan standart ve önerilen yöntemdir.

Select Installation Type ekranında gerekli seçimi yaptıktan sonra Next seçeneğine tıklayarak Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırma adımlarına devam ediyoruz.

Select destination server ekranında Roles (Roller) ve Features (Özellikler) kurulumunun hangi hedef üzerinde gerçekleştirileceğini belirliyoruz.

Bu ekranda iki farklı seçenek sunulmaktadır.

• Select a server from the server pool seçeneği ile, ortamınızda Server Manager tarafından algılanan ve sunucu havuzunda (server pool) yer alan bir sunucuyu seçerek işlem yapabilirsiniz. Bu yöntem, aktif olarak çalışan bir Windows Server üzerinde rol ve özellik kurulumlarının doğrudan gerçekleştirilmesini sağlar. Genellikle Failover Clustering, .NET Framework, Hyper-V veya File Services gibi rollerin canlı sunucular üzerinde kurulumu için tercih edilir.
• Select a virtual hard disk seçeneği ise, çevrimdışı (offline) bir VHD / VHDX dosyası üzerinde rol ve özellik kurulumu yapabilmenizi sağlar. Bu senaryoda öncelikle VHD’nin hangi sunucuya bağlanacağını seçmeniz, ardından ilgili VHD dosyasını belirtmeniz gerekir. Bu yöntem genellikle şablon (template) hazırlama, imaj yönetimi veya henüz yayına alınmamış sanal makineler için ön yapılandırma yapmak amacıyla kullanılır.

Select destination server ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için gerekli olan Failover Clustering özelliğinin kurulumu ve yapılandırmasının gerçekleştirileceği hedef sunucuyu belirliyoruz. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde, SQL Server instance’ının cluster node’ları üzerinde çalışabilmesi için her bir node üzerinde Failover Clustering bileşeninin kurulu olması gerekmektedir. Bu kapsamda, kurulumun W25SQL25NOD1 isimli sunucu üzerinde yapılacağı için listeden W25SQL25NOD1 sunucusunu seçiyoruz. Bu seçim ile Failover Clustering özelliği doğrudan ilgili Windows Server üzerine kurulacak ve Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) altyapısı için gerekli olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) bileşeni bu node üzerinde hazır hale getirilecektir.

Select destination server ekranında kurulumu yapacağımız W25SQL25NOD1 isimli sunucumuzu seçtikten sonra Next seçeneğine tıklayarak yapılandırma adımlarına devam ediyoruz.

Select server roles ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi kapsamında herhangi bir Roles (Roller) kurulumu veya yapılandırması gerçekleştirmiyoruz. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde gerekli olan altyapı bileşenleri, rol bazlı değil Feature (Özellik) bazlı olarak sağlanmaktadır.

Bu nedenle, W25SQL25NOD1 isimli sunucumuz üzerinde yalnızca Features ekranı altında yer alan Failover Clustering özelliğinin kurulumu ve yapılandırması gerçekleştirilecektir.

Select server roles ekranında herhangi bir rol seçimi yapmadan Next seçeneğine tıklayarak bir sonraki yapılandırma adımına geçiyoruz.

Select features ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin gereksinimlerini karşılayabilmek için kurulması gereken Features (Özellikler) belirlenir. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde SQL Server instance’ının paylaşımlı depolama üzerinde, birden fazla node arasında High Availability (Yüksek Erişebilirlik) ile çalışabilmesi için altyapı seviyesinde bazı temel Windows Server özelliklerinin kurulu olması zorunludur.

Bu kapsamda, Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumu ve yapılandırması yapılacaktır. İlgili gereksinimleri karşılamak amacıyla bu iki özelliği kurulum için işaretliyoruz.

• Failover Clustering: Windows Server üzerinde birden fazla sunucuyu (Node) tek bir Cluster (Küme) altında birleştirerek servislerin ve uygulamaların High Availability (Yüksek Erişebilirlik) ile çalışmasını sağlayan temel bir özelliktir. Küme içerisindeki aktif node’un arızalanması veya erişilemez hale gelmesi durumunda, SQL Server Failover Cluster Instance (FCI) rolü otomatik olarak diğer node üzerine taşınır (failover). Bu sayede SQL Server servisi minimum kesinti süresi ile çalışmaya devam eder. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin temelini de bu Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısı oluşturmaktadır.
• Multipath I/O (MPIO): Multipath I/O (MPIO) ise, sunucu ile paylaşımlı depolama sistemi (SAN / iSCSI / FC) arasında birden fazla fiziksel veya mantıksal erişim yolunun (path) tanımlanmasına olanak tanır. Bu sayede tek bir yol üzerinde yaşanabilecek donanım veya bağlantı problemleri hizmet kesintisine neden olmaz; I/O trafiği otomatik olarak alternatif yollar üzerinden devam eder. Ayrıca Multipath I/O (MPIO), performans sürekliliği ve yük dengeleme (load balancing) açısından Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde kritik bir bileşendir.

NOT: Bu çalışmadaki ortam bir LAB ortamı olduğu için, kullanılacak paylaşımlı disk alanı iSCSI Target yapılandırması ile sağlanacaktır. Kurumsal (PROD) ortamlarda ise genellikle paylaşımlı diskler, HBA (Host Bus Adapter) aracılığıyla bağlı kurumsal bir storage sistemi üzerinden sunulur. Bu tür senaryolarda depolama erişiminde süreklilik ve yedeklilik sağlamak amacıyla, storage tarafında veya işletim sistemi seviyesinde Multipath I/O (MPIO) desteğinin kurulması ve yapılandırılması gerekmektedir.

Failover Clustering özelliğini seçtiğimizde, Add Roles and Features Wizard ekranı karşımıza gelir.

Bu ekran, Failover Clustering özelliğinin sağlıklı bir şekilde kurulabilmesi ve yönetilebilmesi için gerekli olan ek bileşenleri otomatik olarak bildirmektedir.

Add Roles and Features Wizard ekranında Failover Clustering özelliği ile birlikte Remote Server Administration Tools (RSAT) başlığı altında yer alan bazı yönetim araçlarının da kurulmasının gerekli olduğu belirtilir. Bu kapsamda;

• Feature Administration Tools
  • Failover Clustering Tools
    • Failover Clustering Module for Windows PowerShell
    • Failover Clustering Management Tools

bileşenlerinin kurulması gerekmektedir.

Bu araçlar sayesinde Failover Cluster yapısı hem Failover Cluster Manager konsolu üzerinden grafiksel olarak hem de Windows PowerShell üzerinden komut satırı aracılığıyla yönetilebilir. Özellikle ileri seviye Cluster yönetimi, otomasyon ve troubleshooting senaryolarında bu bileşenler kritik öneme sahiptir.

Failover Clustering özelliğinin kurulumuna devam edebilmek için Add Required Features seçeneğine tıklıyoruz. Bu işlem ile Remote Server Administration Tools altında bulunan ilgili bileşenlerin kurulumu otomatik olarak eklenir ve yapılandırma süreci eksiksiz şekilde devam eder.

Select features ekranında Failover Clustering özelliğinin kurulum ve yapılandırma için hazır olduğunu görüyoruz. Bu özellik ile birlikte gerekli olan tüm bağımlı bileşenler (Remote Server Administration Tools ve ilgili Failover Clustering Tools) sistem tarafından otomatik olarak seçilmiş ve kurulum listesine eklenmiş durumdadır.

Bu aşamada Failover Clustering özelliği, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için zorunlu olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısını oluşturmak üzere kuruluma hazır hale gelmiştir. Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısının bu şekilde hazırlanması, ilerleyen adımlarda SQL Server Failover Cluster Instance (FCI) rolünün sorunsuz bir şekilde oluşturulabilmesi ve node’lar arasında yüksek erişilebilirliğin sağlanabilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Select features ekranında Multipath I/O (MPIO) özelliğini seçiyoruz.

Bu özellik, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde kullanılan paylaşımlı disk altyapısının High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ve Yedeklilik gereksinimlerini karşılamak açısından kritik öneme sahiptir. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde SQL Server instance’ı, birden fazla node tarafından ortak kullanılan diskler üzerinde çalıştığı için depolama erişiminin kesintisiz ve güvenilir olması zorunludur.

Multipath I/O (MPIO): Bir sunucu ile depolama (storage) sistemi arasında birden fazla fiziksel veya mantıksal veri yolu (path) tanımlanmasına imkân tanıyan bir teknolojidir. Bu yapı sayesinde bağlantı yollarından herhangi birinde donanımsal veya bağlantı kaynaklı bir sorun yaşanması durumunda, I/O trafiği otomatik olarak alternatif yollar üzerinden devam eder ve hizmet kesintisi oluşmaz. Ayrıca Multipath I/O (MPIO), birden fazla yolun eş zamanlı kullanılabilmesi sayesinde I/O performansının artırılmasını ve Load Balancing (Yük Dengeleme) mekanizmalarının devreye alınmasını sağlar.

Özellikle iSCSI, Fibre Channel (FC) veya HBA (Host Bus Adapter) bağlantılı paylaşımlı storage kullanılan Failover Cluster Instance (FCI) ortamlarında, Multipath I/O (MPIO) yapılandırması disk erişiminin sürekliliği, performansı ve hata toleransı açısından vazgeçilmez bir bileşendir. Bu nedenle SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) kurulumu gerçekleştirilmeden önce Multipath I/O özelliğinin işletim sistemi üzerinde kurulması ve etkinleştirilmesi önerilmektedir.

Select features ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulum ve yapılandırma için hazır olduğunu görüyoruz. Bu özelliklere ait gerekli tüm bağımlı bileşenler sistem tarafından otomatik olarak eklenmiş durumdadır.

Seçilen bu özellikler, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin altyapı gereksinimlerini karşılamakta olup; Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının oluşturulması ve paylaşımlı depolama erişiminin High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ve Yedeklilik ile sağlanabilmesi için temel bileşenleri oluşturmaktadır.

Select features ekranında yapılandırılacak özellikleri kontrol ettikten sonra Next seçeneğine tıklayarak kurulum adımlarına devam ediyoruz.

Confirm installation selections ekranında seçtiğimiz Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin özetini görüyoruz. Yapılandırmaların doğruluğunu kontrol ettikten sonra Install seçeneğine tıklayarak kurulum işlemini başlatıyoruz.

Bu ekranda ayrıca, kurulum tamamlandıktan sonra sunucunun otomatik olarak yeniden başlatılmasına izin veren Restart the destination server automatically if required seçeneği bulunmaktadır. Failover Clustering ve Multipath I/O gibi altyapı seviyesinde çalışan özelliklerin kurulumu sonrasında, değişikliklerin tam olarak uygulanabilmesi için çoğu senaryoda sunucunun yeniden başlatılması (Restart) gereklidir.

Bu nedenle, kurulum tamamlandıktan sonra sunucunun yeniden başlatılmasını sağlamak amacıyla Restart the destination server automatically if required seçeneğini işaretliyoruz. Bu yaklaşım, kurulum sürecinin kesintisiz ve eksiksiz şekilde tamamlanmasını sağlar.

Restart the destination server automatically if required: Bu seçenek etkinleştirildiğinde, kurulum veya yapılandırma sırasında yeniden başlatma gereksinimi oluşursa hedef sunucu otomatik olarak yeniden başlatılır. Böylece sistem, kullanıcıdan ek bir onay beklemeden gerekli restart işlemini gerçekleştirir ve yapılandırmanın sorunsuz şekilde tamamlanmasını sağlar.

Kurulum ve olası yeniden başlatma işlemleri tamamlandıktan sonra, Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısının doğrulanması ve sonraki yapılandırma adımlarına geçilmesi mümkün hale gelir.

Confirm installation selections ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumu tamamlandıktan sonra sunucunun otomatik olarak yeniden başlatılabilmesi için Restart the destination server automatically if required seçeneğini işaretliyoruz. Bu ayar, kurulum sırasında veya sonrasında yeniden başlatma gereksinimi oluştuğunda sürecin kullanıcı müdahalesi olmadan tamamlanmasını sağlar.

Kurulum işlemi başlatıldıktan sonra, Add Roles and Features Wizard ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O özelliklerinin kurulumu tamamlandığında sunucunun otomatik olarak yeniden başlatılacağına dair bilgilendirme mesajı görüntülenir. Bu uyarı ekranında Yes seçeneğine tıklayarak işlemi kabul ediyoruz.

Bu onay ile birlikte, kurulum süreci tamamlandığında Windows Server gerekli gördüğü anda sunucuyu otomatik olarak yeniden başlatır ve Failover Clustering ile Multipath I/O (MPIO) yapılandırmalarının eksiksiz şekilde devreye alınmasını sağlar.

Confirm installation selections ekranında Install seçeneğine tıklayarak Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunu başlatıyoruz.

Bu adım ile birlikte, seçilen özellikler W25SQL25NOD1 sunucusu üzerine yüklenmeye başlanır ve Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için gerekli olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapı bileşenleri kurulmuş olur.

Kurulum süreci boyunca sistem, gerekli dosyaları yükler, bağımlı bileşenleri yapılandırır ve ihtiyaç duyulması halinde sunucuyu otomatik olarak yeniden başlatabilir. Kurulum tamamlandığında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özellikleri aktif hale gelir. Böylece Windows Server Failover Cluster (WSFC) oluşturma, node ekleme ve devamında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) kurulum adımlarına geçebilmek için ortam hazır duruma gelmiş olur.

Installation progress ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunun başladığını görüyoruz.

Bu aşamada Windows Server, seçilen özellikler için gerekli bileşenleri sisteme kopyalar, bağımlılıkları yapılandırır ve ilgili servisleri hazırlamaya başlar.

Kurulum süreci boyunca ilerleme durumu bu ekran üzerinden takip edilebilir. Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) gibi altyapı seviyesinde çalışan özelliklerin kurulumu, sistem kaynaklarına doğrudan etki ettiği için bu adımın sorunsuz şekilde tamamlanması Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının sağlıklı çalışması açısından kritik öneme sahiptir.

Kurulum tamamlandıktan sonra, gerekmesi halinde sunucu otomatik olarak yeniden başlatılacak ve yapılandırma adımlarının tamamı aktif hale gelecektir.

Installation progress ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunun başarılı bir şekilde tamamlandığını görüyoruz.

Bu durum, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için gerekli olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapı bileşenlerinin ilgili sunucu üzerinde sorunsuz bir şekilde kurulduğunu doğrulamaktadır.

Failover Clustering bileşeninin kurulumu ile birlikte sunucu, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısına dahil edilebilecek bir cluster node olarak hazır hale gelirken; Multipath I/O (MPIO) özelliğinin etkinleştirilmesi ile paylaşımlı depolama altyapısına High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ve Yedeklilik sağlanması için gerekli temel yapı oluşturulmuştur.

Kurulum işlemleri tamamlandıktan sonra Close seçeneğine tıklayarak Add Roles and Features Wizard ekranını kapatıyoruz.

W25SQL25NOD1 isimli sunucumuz üzerinde Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunu tamamladıktan sonra, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının simetrik, tutarlı ve desteklenen bir mimaride çalışabilmesi için W25SQL25NOD2 isimli sunucumuz üzerinde de aynı özelliklerin kurulum sürecine başlıyoruz.

Failover Cluster mimarisinde yer alacak tüm Node’lar üzerinde, kullanılan rollerin ve özelliklerin birebir aynı şekilde kurulmuş olması kritik öneme sahiptir. Bu yaklaşım; cluster stabilitesi, failover senaryolarının sağlıklı çalışması ve sürüm/özellik uyumsuzluklarının önlenmesi açısından best practice olarak kabul edilir.

Bu nedenle W25SQL25NOD2 sunucusu üzerinde de Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumu, W25SQL25NOD1 sunucusunda uygulanan adımlar ile birebir aynı şekilde gerçekleştirilir. Bu işlem tamamlandığında her iki sunucu da Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısına dahil edilebilecek duruma gelmiş olacaktır.

W25SQL25NOD2 isimli sunucumuzun Computer name (Sunucu İsmi) düzenleyerek, Ethernet0 ve Ethernet1 Network Kartları üzerinde IP Adress (IP Adresi) yapılandırarak Active Directory Domain yapısına dahil ettik.

Server Manager konsolunu açıyoruz.

Dashboard ekranında Add roles and Features seçeneğine tıklıyoruz yada sağ üst köşedeki Manage menüsünden Add Roles and Features seçeneği tıklayarak Roles (Roller) ve Features (Özellikler) ekleme sihirbazını açabilirsiniz.

Add Roles and Features Wizard ekranı geliyor karşımıza.

Before you begin ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) özelliğinin kurulumu ve yapılandırması için gerekli yapılandırma bilgilerini görüyoruz.

• Administrator hesabının güçlü bir parolası olması gerekmektedir.
• Network ayarları Statik IP adresi olarak yapılandırılması gerekmektedir.
• Sunucumuz üzerinde Windows Update ile en güncel güvenlik güncelleştirmelerini yüklemeniz gerekmektedir.

Before you begin ekranında gerekli yapılandırmaları tamamladığımız için Next seçeneğine tıklayarak devam ediyoruz.

Select Installation Type ekranında Windows Server üzerinde hangi tür kurulumun gerçekleştirileceğini belirliyoruz. Bu ekranda iki farklı kurulum seçeneği sunulmaktadır.

• Role-based or feature-based installation seçeneği, Windows Server üzerinde ihtiyaç duyulan Roles (Roller) ve Features (Özellikler)’in manuel olarak seçilerek kurulmasını ve yapılandırılmasını sağlar. Bu yöntem, Windows Server 2025 üzerinde yer alan ve ortam gereksinimlerine göre belirlenen rollerin ve özelliklerin tek tek eklenmesi için kullanılan standart kurulum modelidir. Failover Clustering, .NET Framework, File Services veya Hyper-V gibi rollerin kurulumu bu seçenek üzerinden gerçekleştirilir.
• Remote Desktop Services installation seçeneği ise, eski adıyla Terminal Services (TS) olarak bilinen ve Windows Server 2008 ile birlikte Remote Desktop Session Host (RDSH) olarak adlandırılan Remote Desktop Services altyapısının kurulumunu sağlar. Bu kurulum yöntemi ile Remote Desktop Session Host (RDSH) rolü yapılandırılabilir ve kurulum sırasında Standart veya Quick Start (Hızlı) yapılandırma seçeneklerinden biri tercih edilebilir. Bu seçenek, kullanıcıların sunucuya uzak masaüstü oturumları ile bağlanmasını sağlayan Remote Desktop Session Host (RDSH) altyapısının kurulumu için kullanılır.

Select Installation Type ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için ön koşul olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısının kurulumu ve yapılandırmasını gerçekleştireceğimizi belirliyoruz. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi, SQL Server instance’ının birden fazla node üzerinde High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) sağlayacak şekilde çalışabilmesi için Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısına bağımlıdır. Bu kapsamda, W25SQL25NOD2 isimli sunucumuz üzerinde Failover Clustering özelliğini kurup yapılandıracağımız için Role-based or feature-based installation seçeneğini tercih ediyoruz. Bu seçenek, Windows Server üzerinde gerekli rollerin ve özelliklerin manuel olarak seçilerek kurulmasına olanak tanır ve Failover Clustering gibi altyapı bileşenlerinin kurulumu için kullanılan standart ve önerilen yöntemdir.

Select Installation Type ekranında gerekli seçimi yaptıktan sonra Next seçeneğine tıklayarak Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırma adımlarına devam ediyoruz.

Select destination server ekranında Roles (Roller) ve Features (Özellikler) kurulumunun hangi hedef üzerinde gerçekleştirileceğini belirliyoruz.

Bu ekranda iki farklı seçenek sunulmaktadır.

• Select a server from the server pool seçeneği ile, ortamınızda Server Manager tarafından algılanan ve sunucu havuzunda (server pool) yer alan bir sunucuyu seçerek işlem yapabilirsiniz. Bu yöntem, aktif olarak çalışan bir Windows Server üzerinde rol ve özellik kurulumlarının doğrudan gerçekleştirilmesini sağlar. Genellikle Failover Clustering, .NET Framework, Hyper-V veya File Services gibi rollerin canlı sunucular üzerinde kurulumu için tercih edilir.
• Select a virtual hard disk seçeneği ise, çevrimdışı (offline) bir VHD / VHDX dosyası üzerinde rol ve özellik kurulumu yapabilmenizi sağlar. Bu senaryoda öncelikle VHD’nin hangi sunucuya bağlanacağını seçmeniz, ardından ilgili VHD dosyasını belirtmeniz gerekir. Bu yöntem genellikle şablon (template) hazırlama, imaj yönetimi veya henüz yayına alınmamış sanal makineler için ön yapılandırma yapmak amacıyla kullanılır.

Select destination server ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için gerekli olan Failover Clustering özelliğinin kurulumu ve yapılandırmasının gerçekleştirileceği hedef sunucuyu belirliyoruz. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde, SQL Server instance’ının cluster node’ları üzerinde çalışabilmesi için her bir node üzerinde Failover Clustering bileşeninin kurulu olması gerekmektedir. Bu kapsamda, kurulumun W25SQL25NOD2 isimli sunucu üzerinde yapılacağı için listeden W25SQL25NOD2 sunucusunu seçiyoruz. Bu seçim ile Failover Clustering özelliği doğrudan ilgili Windows Server üzerine kurulacak ve Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) altyapısı için gerekli olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) bileşeni bu node üzerinde hazır hale getirilecektir.

Select destination server ekranında kurulumu yapacağımız W25SQL25NOD2 isimli sunucumuzu seçtikten sonra Next seçeneğine tıklayarak yapılandırma adımlarına devam ediyoruz.

Select server roles ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi kapsamında herhangi bir Roles (Roller) kurulumu veya yapılandırması gerçekleştirmiyoruz. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde gerekli olan altyapı bileşenleri, rol bazlı değil Feature (Özellik) bazlı olarak sağlanmaktadır.

Bu nedenle, W25SQL25NOD2 isimli sunucumuz üzerinde yalnızca Features ekranı altında yer alan Failover Clustering özelliğinin kurulumu ve yapılandırması gerçekleştirilecektir.

Select server roles ekranında herhangi bir rol seçimi yapmadan Next seçeneğine tıklayarak bir sonraki yapılandırma adımına geçiyoruz.

Select features ekranında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin gereksinimlerini karşılayabilmek için kurulması gereken Features (Özellikler) belirlenir. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde SQL Server instance’ının paylaşımlı depolama üzerinde, birden fazla node arasında High Availability (Yüksek Erişebilirlik) ile çalışabilmesi için altyapı seviyesinde bazı temel Windows Server özelliklerinin kurulu olması zorunludur.

Bu kapsamda, Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumu ve yapılandırması yapılacaktır. İlgili gereksinimleri karşılamak amacıyla bu iki özelliği kurulum için işaretliyoruz.

• Failover Clustering: Windows Server üzerinde birden fazla sunucuyu (Node) tek bir Cluster (Küme) altında birleştirerek servislerin ve uygulamaların High Availability (Yüksek Erişebilirlik) ile çalışmasını sağlayan temel bir özelliktir. Küme içerisindeki aktif node’un arızalanması veya erişilemez hale gelmesi durumunda, SQL Server Failover Cluster Instance (FCI) rolü otomatik olarak diğer node üzerine taşınır (failover). Bu sayede SQL Server servisi minimum kesinti süresi ile çalışmaya devam eder. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin temelini de bu Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısı oluşturmaktadır.
• Multipath I/O (MPIO): Multipath I/O (MPIO) ise, sunucu ile paylaşımlı depolama sistemi (SAN / iSCSI / FC) arasında birden fazla fiziksel veya mantıksal erişim yolunun (path) tanımlanmasına olanak tanır. Bu sayede tek bir yol üzerinde yaşanabilecek donanım veya bağlantı problemleri hizmet kesintisine neden olmaz; I/O trafiği otomatik olarak alternatif yollar üzerinden devam eder. Ayrıca Multipath I/O (MPIO), performans sürekliliği ve yük dengeleme (load balancing) açısından Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde kritik bir bileşendir.

NOT: Bu çalışmadaki ortam bir LAB ortamı olduğu için, kullanılacak paylaşımlı disk alanı iSCSI Target yapılandırması ile sağlanacaktır. Kurumsal (PROD) ortamlarda ise genellikle paylaşımlı diskler, HBA (Host Bus Adapter) aracılığıyla bağlı kurumsal bir storage sistemi üzerinden sunulur. Bu tür senaryolarda depolama erişiminde süreklilik ve yedeklilik sağlamak amacıyla, storage tarafında veya işletim sistemi seviyesinde Multipath I/O (MPIO) desteğinin kurulması ve yapılandırılması gerekmektedir.

Failover Clustering özelliğini seçtiğimizde, Add Roles and Features Wizard ekranı karşımıza gelir.

Bu ekran, Failover Clustering özelliğinin sağlıklı bir şekilde kurulabilmesi ve yönetilebilmesi için gerekli olan ek bileşenleri otomatik olarak bildirmektedir.

Add Roles and Features Wizard ekranında Failover Clustering özelliği ile birlikte Remote Server Administration Tools (RSAT) başlığı altında yer alan bazı yönetim araçlarının da kurulmasının gerekli olduğu belirtilir. Bu kapsamda;

• Feature Administration Tools
  • Failover Clustering Tools
    • Failover Clustering Module for Windows PowerShell
    • Failover Clustering Management Tools

bileşenlerinin kurulması gerekmektedir.

Bu araçlar sayesinde Failover Cluster yapısı hem Failover Cluster Manager konsolu üzerinden grafiksel olarak hem de Windows PowerShell üzerinden komut satırı aracılığıyla yönetilebilir. Özellikle ileri seviye Cluster yönetimi, otomasyon ve troubleshooting senaryolarında bu bileşenler kritik öneme sahiptir.

Failover Clustering özelliğinin kurulumuna devam edebilmek için Add Required Features seçeneğine tıklıyoruz. Bu işlem ile Remote Server Administration Tools altında bulunan ilgili bileşenlerin kurulumu otomatik olarak eklenir ve yapılandırma süreci eksiksiz şekilde devam eder.

Select features ekranında Failover Clustering özelliğinin kurulum ve yapılandırma için hazır olduğunu görüyoruz. Bu özellik ile birlikte gerekli olan tüm bağımlı bileşenler (Remote Server Administration Tools ve ilgili Failover Clustering Tools) sistem tarafından otomatik olarak seçilmiş ve kurulum listesine eklenmiş durumdadır.

Bu aşamada Failover Clustering özelliği, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için zorunlu olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısını oluşturmak üzere kuruluma hazır hale gelmiştir. Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısının bu şekilde hazırlanması, ilerleyen adımlarda SQL Server Failover Cluster Instance (FCI) rolünün sorunsuz bir şekilde oluşturulabilmesi ve node’lar arasında yüksek erişilebilirliğin sağlanabilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Select features ekranında Multipath I/O (MPIO) özelliğini seçiyoruz.

Bu özellik, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde kullanılan paylaşımlı disk altyapısının High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ve Yedeklilik gereksinimlerini karşılamak açısından kritik öneme sahiptir. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde SQL Server instance’ı, birden fazla node tarafından ortak kullanılan diskler üzerinde çalıştığı için depolama erişiminin kesintisiz ve güvenilir olması zorunludur.

Multipath I/O (MPIO): Bir sunucu ile depolama (storage) sistemi arasında birden fazla fiziksel veya mantıksal veri yolu (path) tanımlanmasına imkân tanıyan bir teknolojidir. Bu yapı sayesinde bağlantı yollarından herhangi birinde donanımsal veya bağlantı kaynaklı bir sorun yaşanması durumunda, I/O trafiği otomatik olarak alternatif yollar üzerinden devam eder ve hizmet kesintisi oluşmaz. Ayrıca Multipath I/O (MPIO), birden fazla yolun eş zamanlı kullanılabilmesi sayesinde I/O performansının artırılmasını ve Load Balancing (Yük Dengeleme) mekanizmalarının devreye alınmasını sağlar.

Özellikle iSCSI, Fibre Channel (FC) veya HBA (Host Bus Adapter) bağlantılı paylaşımlı storage kullanılan Failover Cluster Instance (FCI) ortamlarında, Multipath I/O (MPIO) yapılandırması disk erişiminin sürekliliği, performansı ve hata toleransı açısından vazgeçilmez bir bileşendir. Bu nedenle SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) kurulumu gerçekleştirilmeden önce Multipath I/O özelliğinin işletim sistemi üzerinde kurulması ve etkinleştirilmesi önerilmektedir.

Select features ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulum ve yapılandırma için hazır olduğunu görüyoruz. Bu özelliklere ait gerekli tüm bağımlı bileşenler sistem tarafından otomatik olarak eklenmiş durumdadır.

Seçilen bu özellikler, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin altyapı gereksinimlerini karşılamakta olup; Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının oluşturulması ve paylaşımlı depolama erişiminin High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ve Yedeklilik ile sağlanabilmesi için temel bileşenleri oluşturmaktadır.

Select features ekranında yapılandırılacak özellikleri kontrol ettikten sonra Next seçeneğine tıklayarak kurulum adımlarına devam ediyoruz.

Confirm installation selections ekranında seçtiğimiz Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin özetini görüyoruz. Yapılandırmaların doğruluğunu kontrol ettikten sonra Install seçeneğine tıklayarak kurulum işlemini başlatıyoruz.

Bu ekranda ayrıca, kurulum tamamlandıktan sonra sunucunun otomatik olarak yeniden başlatılmasına izin veren Restart the destination server automatically if required seçeneği bulunmaktadır. Failover Clustering ve Multipath I/O gibi altyapı seviyesinde çalışan özelliklerin kurulumu sonrasında, değişikliklerin tam olarak uygulanabilmesi için çoğu senaryoda sunucunun yeniden başlatılması (Restart) gereklidir.

Bu nedenle, kurulum tamamlandıktan sonra sunucunun yeniden başlatılmasını sağlamak amacıyla Restart the destination server automatically if required seçeneğini işaretliyoruz. Bu yaklaşım, kurulum sürecinin kesintisiz ve eksiksiz şekilde tamamlanmasını sağlar.

Restart the destination server automatically if required: Bu seçenek etkinleştirildiğinde, kurulum veya yapılandırma sırasında yeniden başlatma gereksinimi oluşursa hedef sunucu otomatik olarak yeniden başlatılır. Böylece sistem, kullanıcıdan ek bir onay beklemeden gerekli restart işlemini gerçekleştirir ve yapılandırmanın sorunsuz şekilde tamamlanmasını sağlar.

Kurulum ve olası yeniden başlatma işlemleri tamamlandıktan sonra, Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısının doğrulanması ve sonraki yapılandırma adımlarına geçilmesi mümkün hale gelir.

Confirm installation selections ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumu tamamlandıktan sonra sunucunun otomatik olarak yeniden başlatılabilmesi için Restart the destination server automatically if required seçeneğini işaretliyoruz. Bu ayar, kurulum sırasında veya sonrasında yeniden başlatma gereksinimi oluştuğunda sürecin kullanıcı müdahalesi olmadan tamamlanmasını sağlar.

Kurulum işlemi başlatıldıktan sonra, Add Roles and Features Wizard ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O özelliklerinin kurulumu tamamlandığında sunucunun otomatik olarak yeniden başlatılacağına dair bilgilendirme mesajı görüntülenir. Bu uyarı ekranında Yes seçeneğine tıklayarak işlemi kabul ediyoruz.

Bu onay ile birlikte, kurulum süreci tamamlandığında Windows Server gerekli gördüğü anda sunucuyu otomatik olarak yeniden başlatır ve Failover Clustering ile Multipath I/O (MPIO) yapılandırmalarının eksiksiz şekilde devreye alınmasını sağlar.

Confirm installation selections ekranında Install seçeneğine tıklayarak Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunu başlatıyoruz.

Bu adım ile birlikte, seçilen özellikler W25SQL25NOD2 sunucusu üzerine yüklenmeye başlanır ve Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için gerekli olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapı bileşenleri kurulmuş olur.

Kurulum süreci boyunca sistem, gerekli dosyaları yükler, bağımlı bileşenleri yapılandırır ve ihtiyaç duyulması halinde sunucuyu otomatik olarak yeniden başlatabilir. Kurulum tamamlandığında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özellikleri aktif hale gelir. Böylece Windows Server Failover Cluster (WSFC) oluşturma, node ekleme ve devamında Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) kurulum adımlarına geçebilmek için ortam hazır duruma gelmiş olur.

Installation progress ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunun başladığını görüyoruz.

Bu aşamada Windows Server, seçilen özellikler için gerekli bileşenleri sisteme kopyalar, bağımlılıkları yapılandırır ve ilgili servisleri hazırlamaya başlar.

Kurulum süreci boyunca ilerleme durumu bu ekran üzerinden takip edilebilir. Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) gibi altyapı seviyesinde çalışan özelliklerin kurulumu, sistem kaynaklarına doğrudan etki ettiği için bu adımın sorunsuz şekilde tamamlanması Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının sağlıklı çalışması açısından kritik öneme sahiptir.

Kurulum tamamlandıktan sonra, gerekmesi halinde sunucu otomatik olarak yeniden başlatılacak ve yapılandırma adımlarının tamamı aktif hale gelecektir.

Installation progress ekranında Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunun başarılı bir şekilde tamamlandığını görüyoruz.

Bu durum, Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisi için gerekli olan Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapı bileşenlerinin ilgili sunucu üzerinde sorunsuz bir şekilde kurulduğunu doğrulamaktadır.

Failover Clustering bileşeninin kurulumu ile birlikte sunucu, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısına dahil edilebilecek bir cluster node olarak hazır hale gelirken; Multipath I/O (MPIO) özelliğinin etkinleştirilmesi ile paylaşımlı depolama altyapısına High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ve Yedeklilik sağlanması için gerekli temel yapı oluşturulmuştur.

Kurulum işlemleri tamamlandıktan sonra Close seçeneğine tıklayarak Add Roles and Features Wizard ekranını kapatıyoruz.

W25SQL25NOD1 isimli sunucumuz üzerinde Failover Clustering ve Multipath I/O (MPIO) özelliklerinin kurulumunu tamamladık.

W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucularımız üzerinde Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırmasını başlatıyoruz. Windows Server Failover Cluster (WSFC), Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin temel altyapı bileşeni olup, SQL Server instance’ının Node’lar arasında High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ile çalışmasını sağlar.

Windows Server Failover Cluster (WSFC) Yapılandırması Öncesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Cluster’a Katılacak Sunucuların Uygunluğu
Cluster’a dahil edilecek tüm Node’lar aşağıdaki temel koşulları sağlamalıdır:

• Aynı Active Directory Domain’e join edilmiş olmalıdır.
• Aynı Windows Server sürümüne ve edition’a sahip olmalıdır.
• Gerekli tüm Windows Update’ler uygulanmış olmalıdır.
• Network yapılandırmaları (IP, DNS, subnet, MTU vb.) doğru ve tutarlı şekilde yapılandırılmış olmalıdır.

2. Failover Clustering Özelliği Kurulu Olmalıdır
Cluster’a eklenecek her sunucuda mutlaka Failover Clustering özelliği kurulu olmalıdır.Bu özellik yüklü değilse, Create Cluster Wizard ilgili Node’u Cluster yapısına dahil edemez.

3. Donanım ve Yazılım Uyumluluğu Doğrulanmalıdır
Microsoft, Windows Server Failover Cluster (WSFC) kurulumu öncesinde Validate Configuration Wizard çalıştırılmasını şiddetle önermektedir.

Bu validasyon testi aşağıdaki bileşenleri kontrol eder:

• Network yapılandırması
• Storage (Depolama) altyapısı
• Sistem yapılandırması
• Drivers (Sürücüler)
• Donanım uyumluluğu

Her ne kadar Create Cluster Wizard, validasyon yapılmadan da Cluster oluşturulmasına izin verse de; SQL Server 2025 FCI gibi kritik ve üretim odaklı bir yapıda validasyon çalıştırılması best practice olarak kabul edilir.

4. Cluster Name ve IP Adresi Önceden Planlanmış Olmalıdır
Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırmasına başlamadan önce aşağıdaki bilgiler netleştirilmelidir:

• Cluster Name (Küme Adı)
• Cluster IP Address (Küme IP Adresi)

Bu bilgiler, Cluster’ın Active Directory Domain ve network üzerinde doğru şekilde konumlandırılabilmesi için kritik öneme sahiptir.

5. Active Directory Yetkilendirmeleri
Active Directory Domain üzerinde Cluster adı için bir Computer Object oluşturulabilmesi adına, ilgili Organizational Unit (OU) üzerinde aşağıdaki yetkinin verilmiş olması gerekir:

• Create Computer Objects

Bu yetki verilmezse, Cluster oluşturma veya ilerleyen aşamalarda SQL Server FCI Virtual Network Name (VNN) oluşturulurken hatalar ile karşılaşılabilir.

6. Depolama ve Quorum Yapılandırması
WSFC’nin sağlıklı çalışabilmesi için Quorum yapısı önceden planlanmalıdır. Kullanılabilecek quorum türleri şunlardır:

• Disk Witness
• File Share Witness
• Cloud Witness (Azure)

SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde Quorum’un doğru yapılandırılması, Failover senaryolarının başarılı şekilde gerçekleşmesi ve Cluster stabilitesi açısından kritik öneme sahiptir.

Failover Cluster Manager konsolu açıyoruz.

Failover Cluster Manager konsolunda Failover Cluster Manager üzerinde sağ tuş Create Cluster yada Actions menüsü altında Create Cluster seçeneğine tıklayarak Failover Cluster yapılandırmasını başlatabilirsiniz.

Create Cluster Wizard ekranı açıldığında ilk olarak Before You Begin adımı karşımıza gelir.

Before You Begin ekranında Windows Server Failover Cluster oluşturulmadan önce ortamda sağlanması gereken temel gereksinimleri özetler. Node’ların domaine üye olması, Failover Clustering özelliğinin kurulu olması, validasyon testlerinin çalıştırılabilir durumda olması, Cluster adı ve IP bilgilerinin planlanmış olması ile birlikte Quorum yapılandırmasının hazır bulunması gerektiği hatırlatılır.

Before You Begin ekranında herhangi bir yapılandırma yapılmaz; ekran yalnızca bilgilendirme ve kontrol amaçlıdır. Gerekli kontroller tamamlandıktan sonra Next seçeneğine tıklanarak sihirbazda bir sonraki adıma geçilir.

Select Servers ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısına dahil edilecek sunucular Enter server name alanına sunucunun Computer Name (Sunucu Adı) girilerek Add seçeneği ile eklenebilir. Alternatif olarak Browse seçeneği kullanılarak sunucular Active Directory Domain üzerinden aranarak da seçilebilir.

Select Servers ekranında Enter server name alanına W25SQL25NOD1 isimli sunucunun Computer Name (Sunucu Adı) bilgisi girilir ve Add seçeneğine tıklanarak Failover Cluster yapılandırmasına dahil ediyoruz.

Select Servers ekranında W25SQL25NOD1 isimli sunucunun Selected servers bölümüne başarıyla eklendiği görüyoruz.

W25SQL25NOD1 isimli sunucumuzu eklendikten sonra, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırmasını tamamlamak için W25SQL25NOD2 isimli ikinci sunucumuzuda aynı yöntemle Failover Cluster yapısına dahil ediyoruz.

Select Servers ekranında Enter server name alanına W25SQL25NOD2 isimli sunucunun Computer Name (Sunucu Adı) bilgisi girilir ve Add seçeneğine tıklanarak Failover Cluster yapılandırmasına dahil ediyoruz.

Select Servers ekranında W25SQL25NOD1 isimli sunucunun Selected servers bölümüne başarıyla eklendiği görüyoruz.

Select Servers ekranında W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucuların Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması için Selected servers bölümüne eklendiğini görüyoruz.

Select Servers ekranında sunucu ekleme işlemi tamamlandıktan sonra Next seçeneğine tıklayarak bir sonraki adıma geçiyoruz.

Validation Warning ekranı, Failover Cluster oluşturma sürecinde Microsoft tarafından önerilen Configuration Validation Tests adımının atlanmak üzere olduğunu bildiren bir uyarı ekranıdır. Bu aşamada sunulan Yes ve No seçenekleri ile cluster kurulumunun nasıl devam edeceğini belirleyebiliriz.

Yes – When I click Next, run configuration validation tests, and then return to the process of creating the cluster: Bu seçenek tercih edildiğinde, Next seçeneğine tıklanmasıyla birlikte Configuration Validation Tests otomatik olarak başlatılır. Validasyon testleri tamamlandıktan sonra sihirbaz, Failover Cluster oluşturma sürecine geri döner. Microsoft tarafından desteklenen ve önerilen yöntem bu olduğu için, özellikle Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) gibi üretim ortamlarında kullanılan kritik yapılarda validasyon testlerinin mutlaka çalıştırılması önerilir. Bu testler sayesinde aşağıdaki bileşenler cluster gereksinimlerine uygunluk açısından önceden doğrulanır:

• Network yapılandırması
• Storage (Depolama) altyapısı
• Drivers (Sürücüler)
• Sistem yapılandırması
• Active Directory Domain ve yetkilendirme izinleri

Bu kontroller, ilerleyen aşamalarda yaşanabilecek failover, disk erişimi veya network kaynaklı problemlerin önüne geçilmesini sağlar.

No – I do not require support from Microsoft for this cluster, and therefore do not want to run the validation tests: Bu seçenek tercih edildiğinde, validasyon testleri çalıştırılmadan doğrudan Failover Cluster oluşturma işlemine devam edilir. Ancak bu tercih, oluşturulan cluster yapısının Microsoft tarafından desteklenmemesine neden olur. Ayrıca ağ, depolama, DNS veya failover süreçlerinde ilerleyen aşamalarda beklenmedik ve zor tespit edilebilir sorunlar yaşanma riskini artırır. Özellikle Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) gibi yüksek erişilebilirlik ve veri sürekliliği gerektiren yapılarda bu adımın atlanması önerilmez. No seçeneği yalnızca LAB veya test ortamları için uygun bir yaklaşımdır.

Bu senaryoda Validation Warning ekranında Yes seçeneğini tercih ediyor ve Next seçeneğine tıklayarak Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması için gerekli olan Configuration Validation Tests adımını başlatıyoruz.

Validation a Configuration Wizard ekranı açıldığında ilk olarak Before You Begin ekranı karşımıza geliyor.

Before You Begin ekranında Failover Cluster kurulumu öncesinde çalıştırılacak doğrulama testlerinin amacını özetleyen bir bilgilendirme ekranıdır. Failover Cluster’a dahil edilecek sunucuların donanım, ağ, depolama ve genel yapılandırma açısından Microsoft standartlarına uygunluğu bu testler ile kontrol edileceği belirtilir.

Bu aşamada validation işleminin sistem üzerinde herhangi bir değişiklik yapmadığı, yalnızca mevcut ortamı analiz ederek olası uyumsuzlukları raporladığı vurgulanır. Böylece doğrulama süreci başlatılmadan önce yöneticinin gerekli hazırlıkları tamamladığından emin olması sağlanır.

Before You Begin ekranında gerekli kontrolleri sağladıktan sonra Next seçeneğine tıklayarak doğrulama sihirbazında bir sonraki adıma geçiyoruz.

Testing Options ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması için Run all tests (recommended) ve Run only tests I select seçeneklerini görüyoruz.

• Run all tests (recommended) seçeneği, Failover Cluster için gerekli olan tüm doğrulama testlerinin eksiksiz şekilde çalıştırılmasını sağlar. Microsoft tarafından önerilen bu yöntem ile ağ, depolama, disk yapılandırması, sistem ayarları ve donanım uyumluluğu gibi Cluster’ın kararlı çalışması için kritik tüm bileşenler kapsamlı olarak test edilir. Tüm testlerin çalıştırılması, oluşturulacak cluster yapısının Microsoft destek kriterlerine uygun olmasını sağlar.
• Run only tests I select seçeneği ise yalnızca yöneticinin belirlediği testlerin çalıştırılmasına imkan tanır. Bu yöntem daha hızlı ilerlemeyi sağlasa da tüm bileşenler test edilmediği için olası sorunların gözden kaçmasına neden olabilir ve Cluster yapısı Microsoft tarafından tam desteklenen bir konfigürasyon haline gelmeyebilir. Bu nedenle bu seçenek genellikle test veya özel senaryolar için tercih edilmelidir.

Testing Options ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması sırasında sorun yaşamamak adına Run all tests (recommended) seçeneğini işaretliyoruz ve tüm kontrolleri başlatmak için Next seçeneğine tıklayarak bir sonraki adıma geçiyoruz.

Confirmation ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısı için W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 sunucuları üzerinde gerçekleştirilecek tüm doğrulama kontrollerinin listesini görüyoruz.

Confirmation ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısı için W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 sunucuları üzerinde yapılacak tüm kontrollerin listesini inceledikten sonra, doğrulama işlemlerini başlatmak için Next seçeneğine tıklayarak bir sonraki adıma geçiyoruz.

Validating ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısı için W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 sunucuları üzerinde tüm doğrulama kontrollerinin başlatıldığını görüyoruz.

Summary ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısı için W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 sunucuları üzerinde çalıştırılan tüm doğrulama kontrollerinin özet raporunu görüyoruz.

• Node bölümünde, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 sunucuları üzerinde yapılandırılacağını görüyoruz.
• Result bölümünde ise Cluster oluşturma öncesinde kontrol edilen tüm testlerin sonucunu listelenmiş şekilde görüyoruz. Eğer tüm kontroller Success olarak görünüyorsa Windows Server Failover Cluster (WSFC) kurulumu için bir engel bulunmadığını anlıyoruz. Herhangi bir hata veya uyarı ile karşılaşırsak ilgili sonucu detaylı inceleyip gerekli düzeltmeleri yaptıktan sonra doğrulama testlerini yeniden çalıştırıyoruz.

Summary ekranında detaylı çıktıyı incelemek için View Report seçeneğine tıklayarak Failover Cluster Validate Report raporunu ayrıntılı olarak görüntüleyebilirsiniz.

Summary ekranında Result Summary bölümünde, W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucular üzerinde Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması öncesinde gerekli tüm kontrollerin başarıyla tamamlandığını ve herhangi bir sorun bulunmadığını görüyoruz.

Summary ekranında gerekli kontrolleri doğruladıktan sonra Finish seçeneğine tıklayarak Validate a Configuration Wizard ekranını kapatıyoruz.

Access Point for Administering the Cluster ekranı karşımıza geliyor.

Access Point for Administering the Cluster ekranında W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 sunucuları üzerinde Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması öncesinde tüm doğrulama kontrollerinin tamamlandığını görüyoruz. Artık Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması için Cluster Name (Küme Adı) ve Cluster Address (Küme Adresi) bilgilerini tanımlamamız gerekiyor.

• Cluster Name (Küme Adı): Oluşturulan Failover Cluster’ın Active Directory Domain ve ağ üzerinde tanımlanan benzersiz kimliğidir. Bu isim ile birlikte Active Directory Domain üzerinde Cluster için bir Computer Object (CNO) oluşturulur ve Cluster yönetimsel olarak tanınır. Yönetim araçları, Windows PowerShell komutları ve uygulamalar Cluster’ı bu isim üzerinden görür ve yönetir. Bu nedenle Cluster Name’in, ortamda kullanılan adlandırma standartlarına uygun ve kolay ayırt edilebilir olması önemlidir.
• Networks: Windows Server Failover Cluster (WSFC) mimarisinde Cluster’a dahil olan ağların nasıl kullanılacağını belirlediğimiz kritik yapılandırma alanıdır. Bu bölümde Cluster, Node’lar üzerinde tanımlı tüm ağ arayüzlerini otomatik olarak algılar ve her bir ağı belirli roller ile ilişkilendirir. Bu yapılandırma sayesinde cluster, hangi ağların Node’lar arası iletişim, hangilerinin istemci erişimi veya depolama trafiği için kullanılacağını bilir ve failover senaryolarını buna göre yönetir.
• Cluster Address (Küme Adresi) : Failover Cluster’a istemciler ve yöneticiler tarafından erişim sağlamak için kullanılan sanal IP adresidir. Bu IP adresi Node’lar arasında taşınabilir yapıdadır ve hangi node aktif olursa olsun Cluster’a aynı adres üzerinden erişim sağlanır. Tanımlanan IP adresinin ağ üzerinde boşta olması, DNS’e doğru şekilde kaydedilmesi ve tüm Node’lar tarafından erişilebilir olması, Cluster’ın kararlı ve sorunsuz çalışması açısından kritik öneme sahiptir.

Access Point for Administering the Cluster ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması için gerekli olan temel erişim bilgilerini tanımlıyoruz.

• Cluster Name bölümünde, Failover Cluster’a ait olacak Cluster Name (Küme Adı) bilgisini yapılandırıyoruz.
• Address bölümünde ise Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının ağ üzerinden erişilebilir olması için kullanılacak Cluster Address (Küme Adresi) bilgisini tanımlıyoruz.

Access Point for Administering the Cluster ekranında gerekli yapılandırmaları tamamladıktan sonra Next seçeneğine tıklayarak bir sonraki adıma geçiyoruz.

Not: Bu adımda yapılandırılan Cluster Name (Küme Adı) ve Cluster Address (Küme Adresi) bilgilerinin, ortamda herhangi bir sunucu veya cihaz tarafından kullanılmıyor olmasına dikkat edilmesi büyük önem taşır. Aksi durumda DNS kayıtları, ağ erişimi ve Failover Cluster yönetimi süreçlerinde sorunlar yaşanabilir.

Confirmation ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırmasına ait özet bilgileri görüyoruz.

• Cluster: Bu bölümünde, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırması için oluşturulan SQLFOC isimli Cluster Name (Küme Adı) görüntülenmektedir. Bu ad, Cluster’ın Active Directory Domain ve DNS üzerinde tanımlanan kimliğini temsil eder ve tüm yönetimsel işlemler bu küme adı üzerinden gerçekleştirilir.
• Node: Bu bölümünde ise Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısına dahil edilecek olan W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucuları görüyoruz. Bu sunucular, Cluster mimarisini oluşturan Node’lar olarak birlikte çalışır ve High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) yapısını sağlar.
• Cluster registration: Bu bölümünde, oluşturulacak Cluster için DNS Server ve Active Directory Domain Services üzerinde gerekli kayıt işlemlerinin otomatik olarak yapılacağını görüyoruz. Bu işlem sonucunda Cluster adına bir Computer Object (CNO) oluşturulur ve DNS üzerinde Cluster adına ait IP adresi kaydedilerek Cluster’ın ağ üzerinden erişilebilir olması sağlanır.
• IP Address: Bu bölümünde ise oluşturulan Failover Cluster’ın ağ üzerinde kullanılacak olan sanal IP adresini görüyoruz. Bu IP adresi, Cluster hangi Node üzerinde aktif olursa olsun değişmeden erişim sağlayan ortak bağlantı noktasıdır. Tanımlanan adres, istemci ve yönetim trafiğinin Cluster’a ulaşmasını sağlar ve DNS üzerinde Cluster Name (Küme Adı) ile ilişkilendirilir. Bu nedenle IP adresinin ağda kullanılabilir, başka bir cihaz tarafından kullanılmıyor ve Cluster’daki tüm Node’lar tarafından erişilebilir olması kritik öneme sahiptir.

Add all eligible storage to the cluster: Bu seçenek, Failover Cluster kurulumu sırasında Cluster tarafından kullanılmaya uygun olan tüm paylaşımlı disklerin otomatik olarak Cluster yapısına eklenmesini sağlar. Bu seçenek işaretlendiğinde Windows Server Failover Cluster (WSFC), rol taşımaya uygun, çevrimiçi durumda olan ve tüm Node’lar tarafından erişilebilen paylaşımlı depolama birimlerini algılayarak Cluster kaynakları arasına ekler. Özellikle geleneksel disk tabanlı Cluster mimarilerinde Quorum diski ve diğer Cluster Volume depolama alanlarının hızlı şekilde Cluster’a dahil edilmesi için tercih edilir.

Confirmation ekranında gerekli kontrolleri sağladıktan sonra, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırmasını başlatmak için Next seçeneğine tıklayarak bir sonraki adıma geçiyoruz.

Creating New Cluster ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırmasının W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucular üzerinde başlatıldığını görüyoruz.

Summary ekranında Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapılandırmasının W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucular üzerinde sorunsuz bir şekilde tamamlandığını görüyoruz.

Bu ekranda Failover Cluster oluşturma işlemi sonrasında tüm bileşenlerin özetlendiğini görüyoruz.

• Node: Bu bölümde, Cluster yapısına dahil edilen W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 sunucularının Cluster içerisinde aktif olarak yer aldığını görüyoruz.
• Cluster: Bu bölümde, oluşturulan SQLFOC isimli cluster yapısının Active Directory Domain ve DNS üzerinde başarıyla kaydedildiğini teyit ediyoruz.
• Quorum: Bu bölümde, Cluster’ın oylama ve dayanıklılık modeli için seçilen Quorum yapılandırmasının doğru şekilde uygulandığını görüyoruz. Bu yapılandırma, High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) senaryolarında Cluster’ın kararlı çalışması açısından kritik öneme sahiptir.
• IP Address: Bu bölümde, ise Cluster’ın ağ üzerinde kullanacağı sanal IP adresinin başarıyla atandığını ve istemcilerin Cluster’a bu adres üzerinden erişebileceğini doğruluyoruz.

Summary ekranında gerekli kontrolleri tamamladıktan sonra Finish seçeneğine tıklayarak Create Cluster Wizard ekranını kapatıyoruz

Failover Cluster Manager konsoluna geri döndüğümüzde, Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapımıza ait bilgilerin Summary of Cluster SQLFOC bölümünde başarıyla görüntülendiğini görüyoruz.

Failover Cluster Manager konsolunda, sol tarafta yer alan Failover Cluster Manager bölümü altında SQLFOC.bakicubuk.local isimli Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapımızın başarıyla oluşturulduğunu ve yönetim konsoluna doğru şekilde eklendiğini görüyoruz.

SQLFOC.bakicubuk.local isimli Cluster’ını genişlettiğimizde ise Failover Cluster mimarisinin temel bileşenlerini temsil eden Roles, Nodes, Storage ve Networks menülerinin listelendiğini fark ediyoruz.

Bu menüler;

• Roles (Roller): Cluster üzerinde çalışan servisler, uygulamalar ve roller bu bölümden yönetilir. SQL Server Failover Cluster Instance (FCI), File Server gibi rollerin hangi node üzerinde aktif olduğu, durumları ve failover davranışları buradan izlenir.
• Nodes (Düğümler): Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısına üye olan sunucular bu bölümde listelenir. Node’ların sağlık durumu, aktif/pasif bilgisi ve bakım (pause / resume) işlemleri buradan yönetilir.
• Storage (Depolama): Cluster tarafından kullanılan tüm paylaşımlı depolama kaynakları bu bölüm altında yer alır. Diskler, Cluster Shared Volumes (CSV) ve Quorum (Disk Witness) yapılandırmaları bu alandan görüntülenir ve yönetilir.
• Networks (Ağlar): Cluster içi iletişim (heartbeat) ve istemci erişimi için kullanılan ağlar bu bölümde tanımlıdır. Network rollerinin (Cluster Only, Client Access, Cluster and Client) durumu ve yapılandırması buradan takip edilir.

merkezi olarak izlenip yönetilmesini sağlar. Bu görünüm, Windows Server Failover Cluster altyapısının sağlıklı bir şekilde kurulduğunu ve yönetilmeye hazır olduğunu doğrular.

Failover Cluster Manager konsolunda Roles (Roller) menüsünde User Manager Group yapılandırmasının yer aldığını görüyoruz.

User Manager Group: Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısı içerisinde tanımlı olan bir Cluster rolüdür ve uygulama veya servislerin High Availability (Yüksek Erişilebilir) şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla kullanılır. Bu rol; belirli bir uygulama ya da servis grubunun hangi node üzerinde aktif olduğunu, hangi cluster kaynaklarına (IP adresi, Ağ adı, Servisler vb.) bağlı çalıştığını ve failover durumunda bu kaynakların nasıl taşınacağını yönetir. User Manager Group, tek başına bir kullanıcı grubu değildir. Aksine, birden fazla Cluster kaynağını mantıksal olarak bir araya getirerek bunların birlikte hareket etmesini sağlayan bir rol yapısıdır. Olası bir Node arızası veya Servis kesintisi durumunda, bu gruba bağlı tüm kaynaklar otomatik olarak başka bir Node’a taşınır ve uygulamanın kesintisiz çalışması sağlanır.

Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde User Manager Group, SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) bileşenlerini doğrudan temsil eden bir yapı değildir. Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde High Availability (Yüksek Erişilebilirlik), SQL Server Clustered Role (SQL Server Resource Group), Virtual Network Name (VNN), IP Address ve Cluster Shared Volumes (CSV) gibi Windows Server Failover Cluster (WSFC) üzerinde tanımlı temel Cluster kaynakları aracılığıyla sağlanır.

Failover Cluster Instance (FCI) yapısında SQL Server servisi, tek bir instance olarak Cluster üzerinde çalışır ve aktif Node değiştiğinde (Failover) tüm SQL Server kaynakları birlikte ve atomik şekilde diğer Node’a taşınır. İstemci bağlantıları, SQL Server FCI Virtual Network Name (VNN) üzerinden gerçekleştirilir; bu nedenle istemciler, fiziksel Node’lardan bağımsız olarak SQL Server’a erişim sağlar.

Bu kapsamda User Manager Group, SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinde genellikle SQL Server’a ait olmayan uygulamalar, özel servisler veya üçüncü parti yazılımlar için kullanılan, kullanıcı tarafından oluşturulmuş bir Cluster rolü olarak konumlanır. SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) kaynaklarıyla doğrudan ilişkili olmasa da, aynı Windows Server Failover Cluster (WSFC) altyapısını paylaştığı için Quorum yapılandırması, Ağ kaynakları ve Cluster genel sağlığı gibi kritik bileşenlerden dolaylı olarak etkilenir.

Bu nedenle Windows Server Failover Cluster (WSFC) üzerinde tanımlanan tüm roller gibi, User Manager Group’un da doğru şekilde yapılandırılması, izlenmesi ve Cluster tasarımına uygun olarak konumlandırılması; Cluster stabilitesi, Failover senaryolarının sağlıklı çalışması ve Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin genel sürekliliği açısından önemli bir best practice olarak değerlendirilmelidir.

Failover Cluster Manager konsolunda Nodes (Düğümler) menüsünde, W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucuların Status bölümünde Up durumda olduğunu görüyoruz.

Failover Cluster Manager konsolunda Storage (Depolama) menüsü altında yer alan Disks menüsünde, Quorum yapılandırması için kullanılan Disk Witness diskimizin cluster tarafından doğru şekilde tanındığını görüyoruz. Disk Witness, Cluster Quorum mekanizması kapsamında Node Majority hesaplamasına ek bir Quorum Vote (Oy Hakkı) sağlayarak Cluster’ın Quorum State’ini korumasına yardımcı olur. Özellikle Node veya Network kesintilerinde, Cluster’ın Split-Brain durumuna düşmesini engelleyerek hangi Node’un Cluster servislerini çalıştırmaya devam edeceğinin deterministik olarak belirlenmesini sağlar.

Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster (FCI) mimarisinde; Data, Log, Temp ve Backup dizinleri cluster’a ait Cluster Volume (CSV) diskleri üzerinde konumlandırılır. Failover gerçekleştiğinde, ilgili Cluster Volume (CSV) diskleri aktif Node’a Resource Ownership Transfer mekanizması ile taşınır ve SQL Server servisi yeni aktif Node üzerinde aynı diskler üzerinden çalışmaya devam eder.

Buna karşılık Microsoft SQL Server 2025 Always On Availability Group mimarisinde ise Data, Log, Temp ve Backup dizinleri paylaşımlı depolama yerine her bir SQL Server Node’unun lokal diskleri üzerinde konumlandırılır. SQL Server Always On Availability Group mimarisinde veri senkronizasyonu disk seviyesinde değil; Transaction Log Stream’lerinin Synchronous (Senkron) ve Asynchronous (Asenkron) modlarda replica’lar arasında iletilmesi ve uygulanması yoluyla, tamamen SQL Server engine tarafından sağlanır. Bu nedenle paylaşımlı disk gereksinimi ortadan kalkar ve mimari daha esnek, izole ve High Availability (Yüksek Erişebilirlik) hale gelir.

Failover Cluster Manager konsolunda Networks (Ağlar) menüsü altında Cluster’a ait Cluster Networks (Küme Ağ)’leri görüyoruz. Bu bölümde ağların Cluster Only ve Cluster and Client rollerine göre yapılandırıldığını gözlemliyoruz.

• Cluster Only: Cluster Only olarak tanımlanan ağlar, yalnızca Node’lar arası Cluster iletişimi (Heartbeat ve Cluster State bilgileri) için kullanılır ve istemci erişimine kapalıdır.
• Cluster and Client: Cluster and Client olarak yapılandırılan ağlar ise hem Cluster içi iletişim hem de istemci bağlantıları için kullanılır. Bu ağlar üzerinden uygulama, servis ve SQL Listener erişimleri sağlanır.

Bu ayrım sayesinde Cluster trafiği ile istemci trafiği birbirinden izole edilerek daha kararlı ve güvenli bir High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) yapısı elde edilir.

W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli Windows Server 2025 sunucularımız üzerinde Windows Server Failover Cluster (WSFC) yapısının kurulum ve yapılandırma adımlarını başarıyla tamamladık. WSFC altyapısı, High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) ve Disaster Recovery (Felaket Kurtarma) senaryolarının temelini oluşturan, kurumsal ortamlarda kritik öneme sahip bir bileşendir.

Bir sonraki yazımızda, W25SQL25NOD1 ve W25SQL25NOD2 isimli sunucularımız üzerinde Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) kurulumu öncesi Cluster Shared Volumes (CSV) gereksinimleri, Failover Cluster Instance (FCI) mimarisine özgü teknik noktalar ve best practice yaklaşımlarını paylaşacağız.

Devam eden yazı dizimizde ise Microsoft SQL Server 2025 Failover Cluster Instance (FCI) mimarisinin kurulum ve yapılandırma süreçlerini, High Availability (Yüksek Erişilebilirlik) senaryolarını ve üretim ortamları için kritik yapılandırma detaylarını kapsamlı olarak inceleyeceğiz.

Bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle…